Trang chủ Tin tức Cocktails âm nhạc Crowdfunding trong âm nhạc: Cách “rót vốn” cho nghệ sĩ yêu thích

Crowdfunding trong âm nhạc: Cách “rót vốn” cho nghệ sĩ yêu thích

Thảo

Tuy khái niệm “crowdfunding” vẫn còn khá xa lạ với khán giả Việt, nhưng trên thực tế hình thức này đã tồn tại được một thời gian ở Mỹ và cũng đã có một số nghệ sĩ Việt áp dụng.

 

Đầu những năm 2010 ở Mỹ, “crowdfunding” (tạm dịch: huy động vốn từ cộng đồng) xuất hiện và trở thành một hiện tượng gây chú ý trong ngành công nghiệp âm nhạc lúc bấy giờ với những trang dịch vụ như Kickstarter, PledgeMusic… Trong đó, nổi bật nhất phải nói đến việc Amanda Palmer đã huy động 1,2 triệu USD (tương đương khoảng 25 tỷ đồng ở thời điểm đó) từ người hâm mộ cho album mới vào năm 2012. Nói một cách đơn giản, “crowdfunding” là tên gọi chung cho việc nghệ sĩ kêu gọi nguồn tài chính cho các dự án album hoặc tour diễn của mình từ công chúng, đặc biệt là các fan.

 

Nữ ca sĩ Amanda Palmer
“Crowdfunding” được cho là bắt đầu trở nên phổ biến trong ngành công nghiệp âm nhạc sau khi Amanda Palmer kêu gọi được 1,2 triệu USD từ fan.

Cách “crowdfunding” trong âm nhạc được biết đến nhiều nhất ở Mỹ là việc một lượng lớn khán giả chi tiền trên các nền tảng, website để đóng góp tài chính cho nghệ sĩ mà mình yêu thích, đôi khi sau đó còn nhận lại phần quà tuỳ theo mức tiền đã gửi. Từ đó, nghệ sĩ có được một nguồn vốn để hoạt động, cho ra đời sản phẩm, còn người hâm mộ bên cạnh sản phẩm từ nghệ sĩ có thể còn được nhận thêm những món merchandise như áo thun, DVD, cơ hội gặp trực tiếp nghệ sĩ…

 

Cách kêu gọi vốn này phù hợp cho những nghệ sĩ đã có một lượng fan “cứng” nhất định đang cần điều kiện tài chính để thực hiện dự án mới. Thay vì dùng lợi nhuận từ sản phẩm trước đó, doanh thu nhạc số, thù lao quảng cáo hoặc tự bỏ tiền túi để “rót” vào ca khúc, album mới, các fan sẽ thay thần tượng làm điều đó. Vì vậy, có thể nói “crowdfunding” không phải là gây quỹ từ thiện mà là một hình thức “đầu tư” cho nghệ sĩ.

 

Ngoài Amanda Palmer, một số nghệ sĩ indie khác từng mở “crowdfunding” và được người hâm mộ ủng hộ hàng nghìn USD để thực hiện dự án âm nhạc bao gồm Misery Signals, Rob Harris, Allison Weiss, Mike Casey, Jack Conte… Hay gần gũi hơn, trong Vpop đã có vài nghệ sĩ tuy không dùng các nền tảng “crowdfunding” nhưng cũng đã từng sử dụng hình thức gây quỹ từ fan để thu vốn làm sản phẩm mới.

 

Lê Cát Trọng Lý t
Để thực hiện album “Những Khúc Ca Việt Cổ”, Lê Cát Trọng Lý từng thổ lộ trên trang cá nhân rằng cô cần sự ủng hộ từ cộng đồng cho dự án của mình.

Vào đầu tháng Hai năm nay, Lê Cát Trọng Lý đã kêu gọi sự ủng hộ từ khán giả cho khoản kinh phí 300 triệu đồng để trang trải chuyến hành trình của mình cũng như quá trình hậu kỳ cho album “Những Khúc Ca Việt Cổ” bao gồm mời nghệ sỹ thu âm, chi phí phòng thu và mastering. Với tất cả những ai đã đóng góp cho dự án, cô đều gửi lại album kèm một bút ký hành trình ở dạng digital ngay khi hoàn thành sản phẩm. Trước đó, nghệ sĩ Dzung cũng từng chia sẻ về những ngày trước khi phát hành album “Dzanca” rằng tuy “không muốn làm nhạc xong mà vẫn phải giải thích thậm chí là van nài sự trợ giúp” nhưng anh vẫn mong khán giả hiểu được tầm quan trọng của giai đoạn pre-order và ủng hộ để nghệ sĩ có thể sản xuất những album chất lượng nhất.

 

Nếu phải nói về mặt trái của “crowdfunding”, vào năm 2013 Billboard Mỹ từng nhận định đây là một cách làm mạo hiểm cho cả fan lẫn nghệ sĩ bởi rất khó kiểm soát về mặt pháp lý. Theo Rolling Stone, trang “crowdfunding” nổi tiếng một thời PledgeMusic đã tuyên bố phá sản vào mùa hè năm 2019 khi nợ một số nghệ sĩ hàng chục nghìn USD. Sự sụp đổ của PledgeMusic được cho là do sự yếu kém trong khâu quản lý các quỹ đóng góp, dẫn đến việc số tiền này không đến được tay các nghệ sĩ. Mặt khác, chất lượng sản phẩm cũng có thể không đạt mức như khán giả được hứa hẹn hoặc kì vọng trước khi quyết định góp vốn. Dẫu vậy, đây vẫn là một cách làm khả thi cho những ai muốn “đầu tư” cho nghệ sĩ mình yêu mến để họ có thể tiếp tục làm nhạc và theo đuổi đam mê.